آزمون مدل علّی پریشانی روانشناختی نوجوانان براساس آزاردیدگی دوران کودکی و ناگویی هیجانی با نقش میانجی‌گرانه کیفیت خواب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22034/jmpr.2024.62297.6276

چکیده

هدف پژوهش حاضر آزمون مدل علّی پریشانی روانشناختی نوجوانان براساس آزاردیدگی دوران کودکی و ناگویی هیجانی با نقش میانجی­‌گرانه کیفیت خواب بود. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش انجام نیز توصیفی‌-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش تمام دانش‌­آموزان دختر و پسر دوره دوم متوسطه شهر مشهد در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از بین آن‌ها تعداد 352 نفر به‌شکل دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات نیز مقیاس­های آشفتگی روانشناختی (DASS؛ لاویبوند و لاویبوند، 1995)؛ ناگویی هیجانی (TAS؛ بگبی و همکاران، 1994)؛ پرسشنامه ترومای دوران کودکی (CTQ؛ برنستاین و همکاران، 2003) و شاخص کیفیت خواب (PSQI؛ بویس و همکاران، 1989) بود. برای توصیف یافته‌ها از میانگین و انحراف استاندارد و برای استنباط اطلاعات نیز از آزمون‌های همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری به‌کمک نرم‌افزارهای SPSS-27 و AMOS-24 استفاده شد نتایج این پژوهش نشان داد که این مدل پژوهشی از برازش مطلوبی برخوردار بوده و آزاردیدگی دوران کودکی و ناگویی هیجانی هم به­‌صورت مستقیم و هم به‌­صورت غیرمستقیم و از طریق میانجی‌­گری کیفیت خواب بر پریشانی روانشناختی نوجوانان اثرگذار هستند. از این نتایج می‌­توان برای طراحی مداخلاتی با هدف پیشگیری از پریشانی­‌های روانشناختی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Testing the Causal Model of Adolescent Psychological Distress Based on Childhood Abuse and Alexithymia with the Mediating Role of Sleep Quality

نویسندگان [English]

  • Mohammad Zarei Nouroozi 1
  • Seyfollah Aghajani 2
  • Shayan Noori Lasaki 3
1 MA in Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
2 Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
3 MA in Clinical Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

The purpose of the present study was to test the causal model of adolescent psychological distress based on childhood abuse and alexithymi with the mediating role of sleep quality. This study was applied in terms of purpose, and descriptive in terms of structural equation correlation. The research population was all male and female students of the second year of secondary school in Mashhad in the academic year 1402-1403, and 352 of them were randomly selected. Data collection tools are psychological disturbance scales (DASS; Lovibond and Lovibond, 1995); Alexithymia (TAS; Bagby et al., 1994); Childhood Trauma Questionnaire (CTQ; Bernstein et al., 2003) and Sleep Quality Index (PSQI; Buysse et al., 1989). Mean and standard deviation were used to describe the findings, and Pearson correlation tests and structural equation models were used to infer information using SPSS-27 and AMOS-24 software. The results of this research showed that this research model has a favorable fit and that childhood abuse and alexithymia affect the psychological distress of adolescents both directly and indirectly through the mediation of sleep quality. These results can be used to design interventions aimed at preventing psychological distress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Psychological Distress
  • Childhood Trauma
  • Alexithymia
  • Sleep Quality
  • Adolescents