دانشگاه تبریز فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی 2322-3340 20 79 2025 09 23 Comparison of the Effectiveness of Schema Therapy and Emotion-Focused Therapy on Early Maladaptive Schemas, Marital Quality of Life, and Cognitive Regulation of Emotion in Couples Experiencing Infidelity مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان هیجان‌مدار بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کیفیت زندگی زناشویی و تنظیم شناختی هیجان در زوجین خیانت‌دیده 131 145 20494 10.22034/jmpr.2025.20494 FA مهسا کیوانی دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران امیر پناه علی گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران شعله لیوارجانی گروه روان‌شناسی و مشاوره، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران علی خادمی گروه روان‌شناسی، مرکز تحقیقات روان‌شناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران Journal Article 2022 06 26 Marital infidelity is one of the most serious challenges faced by families, which has many consequences and therefore requires serious intervention. The aim of this study was to compare the effectiveness of schema therapy and emotion-focused therapy on early maladaptive schemas, marital quality, and cognitive emotion regulation in couples experiencing infidelity. This study employed a quasi-experimental design. The statistical population consisted of couples affected by infidelity in Tabriz. A sample of 21 couples was randomly assigned to two experimental groups and one control group. To measure the variables, the following instruments were used: Young’s Early Maladaptive Schema Questionnaire, the Marital Satisfaction Questionnaire by Busby, Crane, Larson, and Christensen, and the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire by Garnefski and Kraaij. Data were analyzed using mixed analysis of variance. The results showed that schema therapy significantly reduced the schemas of abandonment, distrust/abuse, defect/shame, vulnerability to harm, enmeshment, and self-sacrifice, and was more effective than emotion-focused therapy in these areas. In contrast, emotion-focused therapy was more effective for the schemas of emotional deprivation, subjugation, and emotional inhibition, as well as for the marital quality subscales of agreement and satisfaction, and for both adaptive and maladaptive dimensions of cognitive emotion regulation. According to the results of this study, psychotherapists should consider using both therapies to address the psychological difficulties of couples affected by infidelity, in order to reduce their emotional distress and improve overall functioning. خیانت زناشویی یکی از مهم‌ترین آسیب‌های خانواده‌ها است که تبعات متعددی دارد و لذا نیازمند مداخلات جدی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تفاوت اثربخشی طرحواره درمانی و درمان هیجان‌مدار بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کیفیت زندگی زناشویی و تنظیم شناختی هیجان در زوجین خیانت‌دیده انجام شد. تحقیق حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی و جامعه آماری شامل زوجین خیانت‌دیده شهر تبریز بود. 21 زوج به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل جای‌دهی شدند. برای اندازه‌گیری متغیرها از پرسشنامه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه یانگ (1998)، کیفیت زندگی زناشویی باسبی، کران، لارسن و کریستنسن (1995) و تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (2005) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس مختلط انجام شد. نتایج نشان داد که طرحواره درمانی در کاهش طرحواره‌های رهاشدگی، بی اعتمادی/بدرفتاری، نقص/شرم، آسیب‌پذیری نسبت به ضرر، گرفتاری و فداکاری؛ به طور معنادار اثربخشی بیشتری نسبت به درمان هیجان‌مدار دارد. درمان هیجان‌مدار در طرحواره‌های محرومیت هیجانی، اطاعت و بازداری عاطفی؛ خرده‌مقیاس‌های کیفیت زندگی توافق و رضایت؛ و نیز در تنظیم شناختی هیجان سازگارانه و تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه به طور معنادار اثربخشی بیشتری نسبت به درمان طرحواره درمانی دارد. طبق نتایج این تحقیق، لازم است روان‌درمانگران برای مداخله در علایم روان‌شناختی زوجین خیانت‌دیده، از این دو درمان استفاده کنند تا بتوانند نشانه‌های هیجانی آنها را کاهش و به بهبود علایم کمک کنند. https://psychologyj.tabrizu.ac.ir/article_20494_76b807050ba8ac612fc4b37c09938bb4.pdf